اعتقادات ۵۹

در آیهٔ ۵۵ از سوره مبارکه المائده می خوانیم:

 

إِنَّمَا وَلِیُّکُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلَاهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَهُمْ رَاکِعُونَ.

جز این نیست که ولیّ شما خدا و رسول او و کسانی که ایمان آورده و نماز را بپا می دارند و در حال رکوع زکات می دهند،  (یعنی علی بن ابیطالب) می باشند.

 

اما از طرف دیگر، در آیهٔ ۷۱ سوره التوبه بیان شده که:

وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ …

و بعضی مردان و زنان با ایمان اولیای بعضی دیگرند.

 

در اینجا ممکنه کسی بگه که این دو آیه با هم منافات داره.

برای توضیح این مطلب لازمه بدونیم که ولایت دارای چندین مرتبه است.

۱ -ولایتِ هر شخصی که شخص دیگری رو نهی از منکر و امر به بعروف میکنه.

۲ -ولایت فقیه.

۳ – ولایت مطلقهٔ الهیّه.

 

 

۱ -ولایتِ هر شخصی که شخص دیگری رو نهی از منکر و امر به معروف میکنه (با رعایت الزامات امر به معروف و نهی از منکر): این مرتبه از ولایت، ولایت محدودی هست و ولایت مومن بر مومن دیگه ای، از نوع همین ولایته. مثلا مومنی که مومن دیگه ای رو در خیابون و با رعایت الزامات، نهی از منکر و امر به معروف میکنه، در این مورد و فقط در همون لحظه، ولیِّ اون شخص محسوب میشه. و یا پدر و مادر ولی فرزندانشون هستند چون غالبا شرایط اثرگذاری در فرزند رو دارند اما در مورد ولایت داشتن همین پدر و مادر بر فرزندان همسایه اشان، اگر شرایط تاثیرگذاری در امر و نهی هایشان وجود نداشته باشد، ولایتی بر فرزندان همسایه ندارند.

 

۲ -ولایت فقیه: در بحث ولایت فقیه نظرات مختلفی بین علماء و مراجع عظام هست که به اون نمیپردازیم و سعی می کنیم کلی ترین حالت رو مطرح کنیم.

 

فقیه یعنی فهیم. یعنی کسیکه تمام حقایق دین رو از راه صحیحی میفهمه. در اصول سیاست و مملکت داری و یا دنیاداری باید فهیم و بهترین باشه. همونطور که طبق زیارت جامعهٔ کبیره، خطاب به معصومین علیهم السلام میگیم: وَساسَهَ العِباد (سیاست مدارانِ بندگان).

چنین فقیهی، ولی امر مسلمینه در محدوده امور شرعی و احکام. ولی فقیه در واقع حاکم شرعه و آنچه از شرع و دین اعلام میکنه مبنای عمل مردم هست. یعنی اگر لازم باشه یک حکمی رو برای مدت کوتاهی متوقف کنه، میتونه. یا اگر مسائلی برای مردم یک مملکت یا یک شهر مشاهده کرد، میتونه برای مدت موقتی، نسبت به این مسئله امر یا نهی کنه. مثلا دستور بده فلان محله باید خراب بشه و اتوبان کشیده بشه. یا دستور تحریم استفاده از فلان کالا رو صادر کنه. و یا حکم به تعویق انداختن مجازات مجرمی رو بده. و یا بطور موقت حکمی شرعی صادر کنه که سابقه قبلی نداشته و …