نزول دفعی چیست؟

نوشته شده توسط موذن    بدون دیدگاه |

منظور از نزول دفعی چیست؟ایا همه قران،یکبار باهم و یکبار ،تدریجی نازل شده است؟

پاسخ:
در زمینه نزول دفعى و تدریجى قرآن، بزرگان توجیهاتى دارند که بیشتر جنبه تأویل احادیث را دارد:

۱-مقصود از نزول دفعى قرآن بر پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) در شب قدر، آگاهى دادن ایشان به محتواى کلى قرآن است. این تأویل در کلام شیخ صدوق آمده است‏.

طبق روایات اهل سنت قرآن یکجا از عرش بر آسمان اول (پایین‏ترین آسمانها) نازل گردید، آنگاه در جایگاهى به نام «بیت العزّه» به ودیعت نهاده شد،

ولى در روایات شیعه آمده است که قرآن از عرش بر آسمان چهارم فرود آمد و در «بیت معمور» نهاده شد.

۲-فیض کاشانى بیت معمور را قلب پیغمبر دانسته است؛ زیرا قلب آن بزرگوار خانه معمور خداست که در آسمان (رتبه) چهارم جهان ماده قرار دارد. پیامبر، مراتب جماد و نبات و حیوان را پشت سر گذارد و به اوج مرتبه چهارم یعنى جهان انسانیت نایل گشت‏.

۳٫ ابو عبد الله زنجانى مى‏گوید: روح قرآن که اهداف عالى قرآن است و جنبه‏هاى کلى دارد، در آن شب بر قلب پاک پیغمبر اکرم تجلى یافت
«نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِینُ عَلى‏ قَلْبِکَ»؛ سپس در طول سالها بر زبان مبارکش ظاهر شد «وَ قُرْآناً فَرَقْناهُ لِتَقْرَأَهُ عَلَى النَّاسِ عَلى‏ مُکْثٍ وَ نَزَّلْناهُ تَنْزِیلًا».

۴-علّامه طباطبایى همین تأویل را با بیانى لطیفتر مطرح کرده و فرموده است: اساسا قرآن داراى وجود و حقیقتى دیگر است که در پس پرده وجود ظاهرى خود پنهان و از دید و درک معمولى به دور است. قرآن در وجود باطنى خود از هرگونه تجزیه و تفصیل عارى است، نه جزء دارد و نه فصل و نه آیه و نه سوره. بلکه یک وحدت حقیقى به هم پیوسته و مستحکمى است که در جایگاه بلند خود استوار و از دسترس همگان به دور است.

پس قرآن داراى دو وجود است: ظاهرى در قالب الفاظ و عبارات و باطنى در جایگاه اصلى خود؛

لذا قرآن در شب قدر با وجود باطنى و اصلى خود که داراى حقیقت واحدى است یکجا بر قلب پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرود آمد

سپس تدریجا با وجود تفصیلى و ظاهرى خود در فاصله‏ هاى زمانى و در مناسبتهاى مختلف و پیشامدهاى گوناگون در مدت نبوت نازل گردید.

۵-نظر آیه الله معرفت: آیات مورد بحث راجع به شروع نزول وحی است بنابراین نزول دفعی نداریم
و کلا نزول تدریجی بوده است زیرا قران از قرانی صحبت میکند که در دسترس مردم است نه آنچه که در لوح محفوظ است زیرا میخواهد شان شب قدر را بالا ببرد در ضمن چه سودی دارد که مثلا قران از عرش در شب قدر بر آسمان چهارم نازل شود؟

برگرفته از کتاب تاریخ قران ایت اله معرفت