حکمت و فلسفه اذان

نوشته شده توسط موذن    بدون دیدگاه |

الله اکبَر:‌ اول مرتبه اذان را برای تنبیه غفلت زدگان به وادی حیرت مقرر ساخته‌اند که اول در تکبیر بزرگواری خداوند را به یاد ایشان بیاورند، تا آنکه غیر خدا از منظورات ایشان در نظرشان حقیر شود، چون در عین غفلتند، چهار مرتبه بر ایشان می‌خوانند که شاید متنبّه شوند و بدانند که چون خداوند ایشان در رتبه جلال و عظمت از همه چیز عظیم‌تر است؛ بلکه از آن بزرگوار‌تر است که عقل‌ها به کُنه ذات مقدس او توانند رسید. پس چنین بزرگواری را اطاعت نمودن و عبادت کردن، واجب و لازم است.

اَشهَد أن لا اله الاّ الله: بعد از آن، شهادت به وحدانیت الهی را بر گوش ایشان می‌خوانند تا بدانند که به غیر او خداوندی ندارند و یگانه در جمیع کمالات و صفات است؛ پس چاره‌ای جز توسل به جناب اقدس او نیست و او را به یگانگی و اخلاص باید پرستید.

أشهَد أنّ محَمّدا رَسولُ الله: دیگر به گوش دل ایشان می‌رسانند که چنین خداوند عظیم به ایشان یگانه پیغمبری فرزانه فرستاده، پس باید عبادت را به طوری که پیغمبر آورده و به شرایطی که او امر فرموده، به جا آورند.

حَیّ عَلی الصلوه حَیّ علی الفلاح: بعد از تمهید این مقدمات، از جانب خدا ایشان را ندا می‌کنند و به خوان انعام و اکرام الهی می‌خوانند که: بشتابید و مسارعت نمایید به سوی نماز! پس عظمت نماز را در نظر ایشان جلوه می‌دهند که بشتابید به امری که باعث فلاح و رستگاری دنیا و آخرت است.

حَیّ علی خَیرِ العَمَل:  دیگر عظیم‌تر از آن را یاد می‌کند که بشتابید به عملی که بهترین اعمال و عبادات است.

الله اکبَر، لا اله الّا الله:  دیگر باره خدا را به عظمت و جلال و یگانگی یاد می‌کنند که: ای غافلان! مخالفت چنین خداوندی که بر همه چیز قادر است و یگانه و معارض و شریکی ندارد روا نیست.

 این ندا را مؤذنان ظاهر به گوش سر می‌خوانند و آنان که دیده ایمان و یقینشان شنوا گردیده و نداهای روحانی را نیز به گوش دل می‌شنوند.

چنان‌که نقل شده است وقت هر نماز که می‌شود منادی از جانب رب‌العزّه ندا می‌کند :« ای گروه مؤمنان! برخیزید و آتش‌های گناهان را که بر پشت خود افروخته‌اید به نور نماز فرو نشانید و خاموش گردانید.»

منبع: عین‌الحیات، مجلسی ۶۷ /۶۸